අද පෙරවරුව වන විට ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල යළි ඩොලර් 100 සීමාව ඉක්මවා ගොස් තිබෙනවා.
ඉරානය විසින් හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් ගත් ඉන්ධන ප්රවාහන නෞකා තුනකට සහ ගල්ෆ් කලාපයේ ඛනිජතෙල් යටිතල පහසුකම් වෙත ප්රහාර එල්ල කිරීමත් සමග ඇති වූ සැපයුම් අවිනිශ්චිතතාව මෙම තත්ත්වයට හේතුවයි.
අද පෙරවරු 9.30 වන විට ලෝක වෙළෙඳපොළේ බ්රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල අමරිකානු ඩොලර් 100.13ක් සහ WTI මිල ඩොලර් 94.34ක් ලෙස දැක්වුණා.
ඊට අමතරව මර්බන් සහ ඩුබායි බොරතෙල් මිලද අමරිකානු ඩොලර් 100 සිමාව පසු කර තිබෙනවා.
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේදී තවත් යාත්රා තුනක් ප්රහාරයට ලක්ව ඇති බව සමුද්ර ආරක්ෂක සහ අවදානම් සමාගම් පවසනවා.
ඉරාන යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට කලාපයේ දි ප්රහාරයට ලක් වූ නැව් සංඛ්යාව අවම වශයෙන් 14 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබෙනවා.
පෙබරවාරි 28 වන දින එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්රායලය ඉරානයට ප්රහාර එල්ල කිරීම ආරම්භ කළ දා සිට හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය ඔස්සේ නැව්ගත කිරීම බොහෝ දුරට නතර වුණා.
එමඟින් ලෝකයේ තෙල් සැපයුමෙන් පහෙන් එකක් පමණ අපනයනය වීම වළක්වා ඇති අතර ගෝලීය තෙල් මිල 2022 වසරෙන් පසු ඉහළම මට්ටමකට වැඩි වී තිබෙනවා.
අවශ්ය විටෙක හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ඉන්ධන නෞකා රැගෙන යාමට එක්සත් ජනපදය සූදානම් බව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පවසා තිබුණා.
කෙසේ වෙතත්, රොයිටර් පුවත් සේවය වාර්තා කළේ, ප්රහාරවල අවදානම දැනට ඉතා ඉහළ බැවින් එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවෙන්, නැව් කර්මාන්තකරුවන් කරන ලද ඉල්ලීම් ප්රතික්ෂේප කර ඇති බවයි.
මේ අතර, ජාත්යන්තර බලශක්ති ඒජන්සිය, යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට මේ දක්වා 25% කට වඩා වැඩි වී ඇති බලශක්ති මිල ගණන් පාලනය කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස තෙල් බැරල් මිලියන 400ක් මුදා හැරීමට නිර්දේශ කළා.
එය ඉතිහාසයේ විශාලතම පියවර වන අතර නිකුත් කිරීමේ කාල රාමුව නියමිත වේලාවට තීරණය කරන බව ජාත්යන්තර බලශක්ති ඒජන්සිය පැවසුවා.
එය රුසියාව යුක්රේනය ආක්රමණය කිරීමෙන් පසු 2022 දී නිකුත් කරන ලද බැරල් මිලියන 182 ට වඩා යෝජිත පරිමාව දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි, නමුත් විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙන්නේ මැද පෙරදිග දීර්ඝ යුද්ධයක සැපයුම් හිඟය විසඳීමට එය ප්රමාණවත් නොවන බවයි.
යෝජිත මුදා හැරීම දළ වශයෙන් ගෝලීය නිෂ්පාදනයේ දින හතරකට සහ ගල්ෆ් හරහා ප්රවාහනය වන බොරතෙල් පරිමාවේ දින 16 කට සමාන වවා.
ඩ්රෝන ප්රහාරයකින් පසු සංකීර්ණය තුළ ඇති වූ ගින්නකට ප්රතිචාර වශයෙන් අබුඩාබියේ රාජ්ය තෙල් දැවැන්තයෙකු වන ADNOC එහි රුවයිස් පිරිපහදුව වසා දමා ඇති අතර යුද්ධය හේතුවෙන් වූ නවතම බලශක්ති යටිතල පහසුකම් බාධාව එයයි.
ලෝකයේ විශාලතම තෙල් අපනයනකරු වන සෞදි අරාබිය, රතු මුහුද හරහා සැපයුම් වැඩි කරන බව පෙනෙන නමුත් එය තවමත් හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියෙන් ගලා ඒම අඩු වීම පියවීමට අවශ්ය මට්ටමට වඩා බොහෝ අඩු බව නැව්ගත කිරීමේ දත්ත පෙන්වා දෙනවා.
ඉරාකය, කුවේට් සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය දැනටමත් නිෂ්පාදනය අඩු කර තිබෙනවා.
යුද්ධය හේතුවෙන් දැනට ගල්ෆ් තෙල් සහ තෙල් නිෂ්පාදන සැපයුම දිනකට බැරල් මිලියන 15 කින් පමණ අඩු කරමින් සිටින බවත්, එමඟින් බොරතෙල් මිල බැරලයකට ඩොලර් 150 දක්වා ඉහළ යා හැකි බවත් බලශක්ති උපදේශක ආයතනයක් වන වුඩ් මැකෙන්සි පැවසුවා.
